Wat leest Helleke van den Braber deze zomer?

Door Helleke van den Braber

Maddadam trilogy  – Margaret Atwood. (de
trilogie bestaat uit Oryx and Crake (2003),
The year of the flood (2009) en Maddadam (2013). Atwood zelf noemt
de Maddadam trilogie liever
“speculative fiction” en “adventure romance” dan science fiction en ik kan beamen
dat deze prachtige, bloedspannende en meeslepende romans weliswaar in een
dystopische  toekomst spelen maar
desondanks huiveringwekkend echt en nabij aanvoelen. Voor wie houdt van
superieur geconstrueerde page-turners.

image


Telegraph Avenue (2012),  Michael Chabon. Alles aan dit boek swingt, of misschien moet ik zeggen heeft swagger – de vloeiende, met slang
doorspekte taal, de setting (een rommelige platenzaak), de personages (die
acteur zijn in blaxploitation films, of muzikant, of verloskundige), de talloze
muziek- en filmreferenties… De roman is met enorme vaart geschreven en schiet
het ene idee(tje) na het andere op je af. Vermoeiend, misschien, maar leuk vermoeiend.

Just
kids
(2010), Patti Smith. Een must read voor wie ook maar een beetje geinteresseerd is in kunstenaarschap.
Smith vertelt in deze memoires over de jaren voordat ze doorbrak met het
protopunk album Horses (1976); jaren
waarin ze samenleefde met fotograaf Robert Mapplethorpe en samen met hem een
plek veroverde in de New Yorkse muziek- en kunstscene. Smith heeft een
aangenaam heldere en scherpe manier van vertellen en weet de (vaak excentrieke,
soms licht belachelijke) mensen om haar heen prachtig te typeren. In één adem
uitgelezen.

How to be a woman (2011)
– Caitlin Moran. Moran schreef jaren voor het muziekblad Melody Maker en vertelt met vaart en humor over haar ervaringen als
vrouw in een mannenwereld, of eigenlijk: als vrouw überhaupt. How to be a woman beschrijft, volgens de
Guardian, “situations so true to life
that you will howl in recognition. It is very, very funny (…) However, if you
are female, and particularly if you are a female under 30, then, tucked around
the jokes, Moran has provided you with a short, sharp, feminist manifesto.” Klopt.

Geschiedenis van een
leven
(in Nederland uitgegeven tussen 1967 en 1984) – Konstantin
Paustovsky. In zes prachtige delen vertelt Paustovsky over zijn omzwervingen in
het Rusland van een eeuw geleden. Deze lyrische autobiografie is zo beeldend
geschreven dat je je onderdeel voelt van de verdwenen wereld die Paustovsky
beschrijft: zijn kinderjaren in Kiev, de gruwel van de loopgraven van de Eerste
Wereldoorlog en de turbulentie van de Russische Revolutie – maar ook zijn
eerste liefdes en beginnende kunstenaarschap. Paustovski beleeft dit alles
intens – niet voor niets staan de zes boeken bekend als ‘een autobiografie van
de ziel’ eerder dan van gebeurtenissen. Ik las de boeken toen ik twintig was en
ze maakten een verplettterende indruk.

Dennis Kersten’s summer reads

By Dennis Kersten

image

This Summer, I hope to finish
reading Adam Sisman’s biography of novelist and former British intelligence
officer John le Carré. I always read at least one big book: they slow you down,
which is the point of a holiday. I’m looking forward to reading Kate Tempest’s debut
novel, The Bricks that Built the Houses.
I was already impressed with her Mercury Prize nominated rap album Everybody Down; the novel is said to be
its companion piece. She is also compared to Virginia Woolf. I have heard that
one before, but that won’t stop me. Next on my list, and staying with biography
and pop music, is A Man Called
Destruction
, Holly George-Warren’s life of Alex Chilton, who fronted the
influential 1970s power pop band Big Star. Last, I will read the new Dutch
translation of Robert Walser’s Jakob von
Gunten
.

Culture weekly presents: our very own summer reading lists!

Still mulling over what to read this summer? Hoping this might finally be the year you pick that Proust you never managed to read from the shelves? Zlatan Ibrahimovic’s autobiography? The latest collection of essays by Zadie Smith? Ugh – if only there was someone to help you make up your mind. Oh dear, you’re in for a treat! The next few weeks, our staff members will share their insider’s literary tips for this summer, ranging from the most exciting contemporary novels to rare philosophy books you never heard about but should have, to, yes, indeed, that Zlatan biography. Watch this space!

What is art education’s answer to the refugee crisis?

By Edwin van Meerkerk

Over the pas few years the arts sector has found an answer to the austerity measures and the economist paradigms underlying the budget cuts, in the endorsement of the notion of value. Art and culture have, it is claimed, a value that goes beyond monetary output and economic growth. Its value lies on the social level, by the development and promotion of empathy and a sense of community, as well as on a cultural level, by fostering understanding for cultural differences, as well as strengthening cultural self-awareness.

In arts education, these claims have resounded strongly. What is more, they have joined forces with a third positive outcome of engaging in cultural activities: cognitive skills and multiple intelligences. These positive effects of the arts: social, cultural, and cognitive have met with little qualitative opposition, although true curriculum or policy change appears to be much slower than the endorsement of the notion of cultural value.

But now the arts in general, and arts education in particular, are facing a challenge that forces us to stand for our claims. The refugee crisis that holds the Near East, Northern Africa, and Europe in its grip, may well be the greatest challenge to western society since the end of colonialism (or maybe it shows that colonialism has not yet fully ended, but that is another discussion).

The refugee crisis may have deep economic and political causes, yet as a crisis it is predominantly social and cultural in nature. This is the crisis that takes the shape of people crossing borders, people living in camps, but also of angry people on the streets, volunteers distributing clothes, food, and toys. That part of the crisis is nothing but social and cultural. 

The arts, the cultural sector, arts education, has to stand up for its claim to have cultural and social value if this claim is worth anything. But what is it we are to do? How does one foster empathy through art in the middle of a crisis? How can cultural differences be celebrated when one party is hungry, tired, and homesick, and the other is scared, uncertain, even angry?

How can an arts teacher enter her or his class tomorrow and make a beginning in solving the social and cultural crisis that has entered the hearts and minds of the students in class? Where do we begin? I don’t know the answer. What I do know, is that it is a question that must be asked, and it must be asked now, from all of us.

This essay was first published on http://cultwise.tumblr.com/post/131576809544/what-is-arts-educations-answer-to-the-refugee

Blasted by sounds

by Vincent Meelberg

image

Music has the potentiality
to move us, sometimes quite literally so. It incites us to dance, triggers emotions,
or helps us remember. Music simply makes us feel something. Listening to music
is not only a mental activity, but a physical one as well. This is not only
noticeable when one listens to very loud
music
. Soft music can have
a similar impact as well. Yet, there are people who claim that music does
nothing to them. They believe to be insensitive to the moving powers of music. 

As of today, it might be more
difficult to sustain that claim. Salk Institute scientists have found a way to control the brain
cells of a tiny nematode worm through ultrasound.
No devices needed to be attached to the poor creature; it was all done by
simply blasting ultrasonic waves to the worm. Through these sound bursts the
scientist were able to change the worm’s direction. Neural activity thus was
triggered from a distance, by using sounds that penetrate the worm’s body. The
scientists expect that it will eventually also be possible to do this with
larger animals, including humans. 

The intrusive powers of
music and sound isn’t a recent discovery. Steve Goodman, also known as Kode9, for instance, wrote
an excellent book on sonic warfare. And one only needs
to stand in an elevator and listen to the
music played there
to realize how
intrusive, and nerve wrecking, sound and music can be. The fact, however, that
sound can literally change our physical constitution and manipulate and control
our movements does seem to make the claims regarding the influencing powers of
music on consumers, as articulated by companies such as Mood Media,
much more believable, and a bit scary as well…

Image by https://www.flickr.com/photos/76999192@N06/ via https://flic.kr/p/ezQdZm under creative commons.

Hyper-identiteit

Door Edwin van Meerkerk

Kunst draait om identiteit en authenticiteit. Een zangeres
legt haar ziel in een lied, een acteur geeft zich bloot op het podium, zo wil
het cliché. Juist daarin schuilt, zo menen velen, het verschil tussen hoge en
lage kunst. In de populaire cultuur is die authenticiteit gespeeld, gaat het
niet om identiteit, maar om imago. Zo bezien rekt de populaire peuterpopgroep
K3 de grenzen van de popmuziek weer een stap verder op in het nieuwe
televisieprogramma K3 zoekt K3 (VTM / SBS6). In deze talentenjacht
maken jonge Nederlandse en Vlaamse meisjes kans om in de voetsporen te treden
van deze uiterst succesvolle meidengroep. Is daarmee de fundamentele leegheid
van de populaire cultuur definitief bewezen?

image

Autoriteiten

Het programma K3 zoekt
K3
is een hypermoderne potpourri van vorm en inhoud. Vrolijke peuterpop
wordt gebracht in een volwassen setting, die volstrekt ongeschikt is voor de
muzikale doelgroep. Nauwelijks verhulde toespelingen op de seksuele relaties die bedenker en manager Gert Verhulst had met twee van de drie dames, maken, nog los van het tijdstip van de
uitzending, dat het programma duidelijk niet gericht is op de fans, maar op het
brede televisiepubliek dat van talentenjacht naar talentenjacht zapt.

Die wereld van talentenjachten is iconisch voor het
afgelopen decennium. Iedereen kan een ster worden, iedereen wíl een ster
worden. De dominantie van het genre zorgt ervoor dat een aantal patronen in
onze culturele wereld verder inslijten, patronen die soms al lang verdwenen
leken, maar die soms ook hier hun definitieve doorbraak beleven. De
ongenaakbare autoriteit van de jury en de dominantie van het (geseksualiseerde)
uiterlijk behoren tot de eerste categorie. De sterk meritocratische manier
waarop afvallers aan de kant worden gezet en de eis van succesvol en talentvol
zijn tot de tweede. Het is maar goed dat de peuters hier niet naar kijken.

Transformatie

Nog interessanter wordt het als we naar K3 zelf kijken. K3 zoekt K3 is niet het eerste
reality-programma rond de groep. Een paar jaar geleden nog zocht ‘K2’ naar ‘K3’ en werd de Nederlandse Josje gekozen als vervangster voor een van de drie
oorspronkelijke groepsleden, Kathleen. Zonder problemen nam ze de rol over, oude
nummers werden op een nieuwe verzamel-cd ingezongen met exact hetzelfde arrangement,
zodat alleen een trouw fan en geoefend luisteraar het verschil kon horen. Het
enige wat veranderde was de naam van
de blonde zangeres.

Nu is het vervangen van een bandlid door een ander geen
onbekend fenomeen,
maar het vervangen van een complete groep is nog niet eerder vertoond – zeker
niet met de pretentie dat de groep zelf
niet veranderen zal. Sterker nog: het zijn de meisjes die zullen veranderen. Bedenker,
eigenaar en manager Gert Verhulst stelt het in de uitzending met zoveel
woorden: wie wordt verkozen zal haar oude leven achter zich moeten laten en
beginnen aan een nieuw (en “gegarandeerd succesvol”) leven. Daarbij gaat het
niet om uiterlijk, maar om de ‘K3 factor’, aldus Verhulst, die voorts geen
blijk geeft van enige gêne bij het beoordelen van het uiterlijk van de dames.

Simulacra

Daarmee vormt K3 zoekt
K3
als het ware het sluitstuk van het tijdperk van het postmodernisme,
waarin alle culturele uitingen transformeerden in simulacra, tekens die niet
meer naar een achterliggende werkelijkheid verwezen, maar alleen nog maar naar
zichzelf. In die hyperrealiteit (de termen komen van de Franse cultuurfilosoof
Jean Baudrillard)
is alles schijn. Gert Verhulst is erin geslaagd nu ook de menselijke identiteit
tot een hyper-identiteit te transformeren, een identiteit die niets meer te
maken heeft met de persoon die hem draagt. Wie de drie winnaressen worden, is
volstrekt irrelevant. Ze zullen namelijk K3 zijn.

Advertenties, abonnees en de ontdekking van ‘objectief’ nieuws in de 19de eeuw.

Promovendus Thomas Smits vraagt zich op zijn blog

19thcenturyillustratedworld:

af wat 21ste eeuwse kranten van hun 19e eeuwse voorgangers kunnen leren over abonnees, adverteerders en paywalls.

Kranten hebben vorig jaar wereldwijd voor het eerst meer
verdiend met abonnementen en losse verkoop dan met reclame, blijkt uit een
onderzoek
van de internationale kranten organisatie WAN-Ifra naar de financiering
van geschreven nieuwsmedia. Opvallend zijn de woorden ‘voor het eerst’. Het
grootste deel van de negentiende eeuw – de eeuw waarin niet alleen de huidige
vorm van de krant maar ook van ‘het nieuws’ als concept ontstond – waren lezers
immers belangrijker voor de financiering van de krant dan advertenties. Dat er
een omslag plaatsvond naar advertenties als belangrijkste inkomstenbron, stimuleerde
volgens veel historici het ontstaan van het moderne begrip van nieuws en de beroepsethiek
van de journalist. Wat kan negentiende-eeuwse geschiedenis ons leren over de
toekomst van nieuwsmedia in onze eigen tijden?

Verder Lezen…

Shaping Ships

By Laszlo Muntean 

Walking along London’s Victoria Embankment one cannot help
but notice a UFO, in this case an unidentified floating object. Upon closer
inspection (and use of reason) the object reveals itself as a ship featuring a
variety of forms and colors painted all over its hull and superstructure. The
ship is the HMS President, built in
1918, and covered with “dazzle painting” by German artist Tobias Rehberger in
July last year.

image

Besides the HMS
President
two other ships have received similar treatment by renowned artists
Peter Blake and Carlos Cruz-Diez as part of the commemorations of the 100th
anniversary of World War I. For dazzle painting is a type of camouflage used
primarily by the British and the American navy during the Great War.

If camouflage is meant to conceal an object, how can
something so spectacular serve this purpose? Indeed, dazzle painting is the
opposite of camouflage that allows an object to blend into its environment. With
the growing threat of submarine attacks navy officials soon realized the
impossibility of concealing any vessel at the high seas. What seems like a
counterproductive attempt at camouflage, the role of dazzle painting was
nothing else but to disrupt the shape of a ship so as to make it difficult to
identify its size, speed, and course.

By no means a surprise, many Cubist artists soon found
themselves in the ranks of the navy, the army. Paul Klee, for instance, painted
camouflage on German airplanes, while the English vorticist Edward Wadsworth produced
a series of paintings depicting dazzle painted ships in harbor, drawing on his
wartime experience as a camoufleur.

image

Whether the patterns that they designed had ever
managed to dazzle the eyes of the enemy is debatable. By World War II, with the
advance of aerial warfare, the heyday of dazzle painting was already over. For
an in-depth study of the subject consult the works of professor of graphic
design Roy Behrens, who has written extensively on the intersections of art and
camouflage. The trend known as “Razzle Dazzle,” however, rolled on into the
roaring ‘20s in the form of fashion. The June 15, 1919 issue of the New York Tribune, for instance, features
a photograph of three women wearing dazzle-patterned swimsuits as “the newest
things”.

With Rehberger’s re-shaping of the HMS President dazzle painting has
acquired a commemorative function. His design is, however, more intricate than the
ones suggested by photographs of the same ship in 1918. What appears as a maze
of pipes and ducts seems to expose the ship’s interior from multiple
perspectives. David Kew’s short film Dazzle
Ship London
uses Rehberger’s project as a platform to delve into the
interrelation of art and camouflage. In its dazzling appearance the ship can be
visited until 31 July 2015.  

Image credits: via http://en.wikipedia.org/wiki/HMS_President_(1918)#/media/File:HMS_President_Dazzle_2.jpg and http://en.wikipedia.org/wiki/Edward_Wadsworth#/media/File:Dazzle-ships_in_Drydock_at_Liverpool.jpg

We’ve put together a fancy new video to promote our ground-breaking MA Programme in Creative Industries! Critical and Creative, Realist and Imaginative, this programme offers a thorough exploration of the changing landscape of cultural production. Whether it’s Fashion you’re interested in or Media, Trend Forecasting or Contemporary Art, the ins and outs of Tourism or a philosophical inquiry into Creativity; it’s all here, waiting for you to be discovered!