Hyper-identiteit

Door Edwin van Meerkerk

Kunst draait om identiteit en authenticiteit. Een zangeres
legt haar ziel in een lied, een acteur geeft zich bloot op het podium, zo wil
het cliché. Juist daarin schuilt, zo menen velen, het verschil tussen hoge en
lage kunst. In de populaire cultuur is die authenticiteit gespeeld, gaat het
niet om identiteit, maar om imago. Zo bezien rekt de populaire peuterpopgroep
K3 de grenzen van de popmuziek weer een stap verder op in het nieuwe
televisieprogramma K3 zoekt K3 (VTM / SBS6). In deze talentenjacht
maken jonge Nederlandse en Vlaamse meisjes kans om in de voetsporen te treden
van deze uiterst succesvolle meidengroep. Is daarmee de fundamentele leegheid
van de populaire cultuur definitief bewezen?

image

Autoriteiten

Het programma K3 zoekt
K3
is een hypermoderne potpourri van vorm en inhoud. Vrolijke peuterpop
wordt gebracht in een volwassen setting, die volstrekt ongeschikt is voor de
muzikale doelgroep. Nauwelijks verhulde toespelingen op de seksuele relaties die bedenker en manager Gert Verhulst had met twee van de drie dames, maken, nog los van het tijdstip van de
uitzending, dat het programma duidelijk niet gericht is op de fans, maar op het
brede televisiepubliek dat van talentenjacht naar talentenjacht zapt.

Die wereld van talentenjachten is iconisch voor het
afgelopen decennium. Iedereen kan een ster worden, iedereen wíl een ster
worden. De dominantie van het genre zorgt ervoor dat een aantal patronen in
onze culturele wereld verder inslijten, patronen die soms al lang verdwenen
leken, maar die soms ook hier hun definitieve doorbraak beleven. De
ongenaakbare autoriteit van de jury en de dominantie van het (geseksualiseerde)
uiterlijk behoren tot de eerste categorie. De sterk meritocratische manier
waarop afvallers aan de kant worden gezet en de eis van succesvol en talentvol
zijn tot de tweede. Het is maar goed dat de peuters hier niet naar kijken.

Transformatie

Nog interessanter wordt het als we naar K3 zelf kijken. K3 zoekt K3 is niet het eerste
reality-programma rond de groep. Een paar jaar geleden nog zocht ‘K2’ naar ‘K3’ en werd de Nederlandse Josje gekozen als vervangster voor een van de drie
oorspronkelijke groepsleden, Kathleen. Zonder problemen nam ze de rol over, oude
nummers werden op een nieuwe verzamel-cd ingezongen met exact hetzelfde arrangement,
zodat alleen een trouw fan en geoefend luisteraar het verschil kon horen. Het
enige wat veranderde was de naam van
de blonde zangeres.

Nu is het vervangen van een bandlid door een ander geen
onbekend fenomeen,
maar het vervangen van een complete groep is nog niet eerder vertoond – zeker
niet met de pretentie dat de groep zelf
niet veranderen zal. Sterker nog: het zijn de meisjes die zullen veranderen. Bedenker,
eigenaar en manager Gert Verhulst stelt het in de uitzending met zoveel
woorden: wie wordt verkozen zal haar oude leven achter zich moeten laten en
beginnen aan een nieuw (en “gegarandeerd succesvol”) leven. Daarbij gaat het
niet om uiterlijk, maar om de ‘K3 factor’, aldus Verhulst, die voorts geen
blijk geeft van enige gêne bij het beoordelen van het uiterlijk van de dames.

Simulacra

Daarmee vormt K3 zoekt
K3
als het ware het sluitstuk van het tijdperk van het postmodernisme,
waarin alle culturele uitingen transformeerden in simulacra, tekens die niet
meer naar een achterliggende werkelijkheid verwezen, maar alleen nog maar naar
zichzelf. In die hyperrealiteit (de termen komen van de Franse cultuurfilosoof
Jean Baudrillard)
is alles schijn. Gert Verhulst is erin geslaagd nu ook de menselijke identiteit
tot een hyper-identiteit te transformeren, een identiteit die niets meer te
maken heeft met de persoon die hem draagt. Wie de drie winnaressen worden, is
volstrekt irrelevant. Ze zullen namelijk K3 zijn.

Advertenties, abonnees en de ontdekking van ‘objectief’ nieuws in de 19de eeuw.

Promovendus Thomas Smits vraagt zich op zijn blog

19thcenturyillustratedworld:

af wat 21ste eeuwse kranten van hun 19e eeuwse voorgangers kunnen leren over abonnees, adverteerders en paywalls.

Kranten hebben vorig jaar wereldwijd voor het eerst meer
verdiend met abonnementen en losse verkoop dan met reclame, blijkt uit een
onderzoek
van de internationale kranten organisatie WAN-Ifra naar de financiering
van geschreven nieuwsmedia. Opvallend zijn de woorden ‘voor het eerst’. Het
grootste deel van de negentiende eeuw – de eeuw waarin niet alleen de huidige
vorm van de krant maar ook van ‘het nieuws’ als concept ontstond – waren lezers
immers belangrijker voor de financiering van de krant dan advertenties. Dat er
een omslag plaatsvond naar advertenties als belangrijkste inkomstenbron, stimuleerde
volgens veel historici het ontstaan van het moderne begrip van nieuws en de beroepsethiek
van de journalist. Wat kan negentiende-eeuwse geschiedenis ons leren over de
toekomst van nieuwsmedia in onze eigen tijden?

Verder Lezen…

Shaping Ships

By Laszlo Muntean 

Walking along London’s Victoria Embankment one cannot help
but notice a UFO, in this case an unidentified floating object. Upon closer
inspection (and use of reason) the object reveals itself as a ship featuring a
variety of forms and colors painted all over its hull and superstructure. The
ship is the HMS President, built in
1918, and covered with “dazzle painting” by German artist Tobias Rehberger in
July last year.

image

Besides the HMS
President
two other ships have received similar treatment by renowned artists
Peter Blake and Carlos Cruz-Diez as part of the commemorations of the 100th
anniversary of World War I. For dazzle painting is a type of camouflage used
primarily by the British and the American navy during the Great War.

If camouflage is meant to conceal an object, how can
something so spectacular serve this purpose? Indeed, dazzle painting is the
opposite of camouflage that allows an object to blend into its environment. With
the growing threat of submarine attacks navy officials soon realized the
impossibility of concealing any vessel at the high seas. What seems like a
counterproductive attempt at camouflage, the role of dazzle painting was
nothing else but to disrupt the shape of a ship so as to make it difficult to
identify its size, speed, and course.

By no means a surprise, many Cubist artists soon found
themselves in the ranks of the navy, the army. Paul Klee, for instance, painted
camouflage on German airplanes, while the English vorticist Edward Wadsworth produced
a series of paintings depicting dazzle painted ships in harbor, drawing on his
wartime experience as a camoufleur.

image

Whether the patterns that they designed had ever
managed to dazzle the eyes of the enemy is debatable. By World War II, with the
advance of aerial warfare, the heyday of dazzle painting was already over. For
an in-depth study of the subject consult the works of professor of graphic
design Roy Behrens, who has written extensively on the intersections of art and
camouflage. The trend known as “Razzle Dazzle,” however, rolled on into the
roaring ‘20s in the form of fashion. The June 15, 1919 issue of the New York Tribune, for instance, features
a photograph of three women wearing dazzle-patterned swimsuits as “the newest
things”.

With Rehberger’s re-shaping of the HMS President dazzle painting has
acquired a commemorative function. His design is, however, more intricate than the
ones suggested by photographs of the same ship in 1918. What appears as a maze
of pipes and ducts seems to expose the ship’s interior from multiple
perspectives. David Kew’s short film Dazzle
Ship London
uses Rehberger’s project as a platform to delve into the
interrelation of art and camouflage. In its dazzling appearance the ship can be
visited until 31 July 2015.  

Image credits: via http://en.wikipedia.org/wiki/HMS_President_(1918)#/media/File:HMS_President_Dazzle_2.jpg and http://en.wikipedia.org/wiki/Edward_Wadsworth#/media/File:Dazzle-ships_in_Drydock_at_Liverpool.jpg

We’ve put together a fancy new video to promote our ground-breaking MA Programme in Creative Industries! Critical and Creative, Realist and Imaginative, this programme offers a thorough exploration of the changing landscape of cultural production. Whether it’s Fashion you’re interested in or Media, Trend Forecasting or Contemporary Art, the ins and outs of Tourism or a philosophical inquiry into Creativity; it’s all here, waiting for you to be discovered! 

Cybercouture: emotional jeans or a twittering sweater

By Anneke Smelik 

image

Wouldn’t it be great if you could generate electricity with your jacket? Or load your mobile in the pocket of your jeans? Or wear a sweater that can send a tweet?

‘Wearable technology’ is the new trend in fashion. To create ‘wearables’ (as they are called), fashion designers and scientists wire complex systems of microprocessors, motors, sensors, solar panels, (O)LEDs or interactive interfaces into the fabric, textile or clothes. Designers experiment with these ‘smart materials’ to create thrilling examples such as a dress that connects you to twitter, a catsuit that visualises your emotions, jeans that change colour or measure your vital functions. This is what I call ‘cybercouture’. Interestingly, Dutch artists and designers like Pauline Van Dongen, Iris Van Herpen, Bart Hess, Daan Roosegaarde, Marina Toeters, and Anouk Wipprecht form the vanguard in the international field of cybercouture. It may all sound like the far future, but it is actually already happening – that is, in the lab or on the catwalk. But wearables hardly appear on the streets or in the shops. While the future of wearable technology has been announced time and again, the praxis lags behind.

The question then is how can we get beyond the stage of mere gadgets and gimmicks. At the Radboud University Nijmegen, together with the Technical University of Eindhoven, and the fashion academy ArtEZ in Arnhem, and six private partners, we have started an interdisciplinary research project, Crafting Wearables, to advance wearable technology to the next stage. The research project is funded by The Netherlands Organization for Scientific Research and brings together people from fashion design, technology, industry, museums and universities. The goal is to develop ‘wearables’ that are robust, fashionable and commercially viable. A nerdy outfit may be technologically cool, but it should also make you look pretty, be easy to wash or comfortable to wear. Moreover, it should add something fundamental and functional to your full wardrobe and the many technological devices that you already own.

As the body of the wearer becomes some kind of interface, there are also some philosophical implications of cybercouture. We have now entered an age in which we use technology with the idea that we can control, improve and enhance both our lives and our own bodies. Technology is one of the major factors in affecting our identity and changing the relation to our own body, and wearable technology even more so because of its closeness to the body. By wearing it directly on our bodies we relate intimately to technical objects and materials, further blurring the boundaries between body and technology. Integrating technology into our clothes will therefore have an impact on how we experience our bodies and our selves. For example, will the t-shirt that monitors my blood pressure make me more aware – or even self-conscious – of my body? How will it affect my friendships if my dress reflects my emotions without me having to express them? It is certain that cybercouture offers an encounter between fashion and technology, opening up to a future world where garments are merged with human skin, body and identity. The research program Crafting Wearables allows the Department of Cultural Studies to explore how wearable technology creates a web of new, complex and dynamic relations between the human being and her body, technology, and society.

=> For information on the research programme, see: http://www.craftingwearables.com/

=> You can download Anneke Smelik’s chapter ‘Draagbare technologie: cybercouture en technomode’ from the book Ik cyborg (in Dutch): http://www.wearable.nl/e-fashion/gratis-download-hoofdstuk-over-wearable-technology-uit-ik-cyborg/

Image credits: Kate Perry CuteCircuit Catsuit for E.T. Live at the American Idol 2011 . Photos by katy-perry.net via: http://cutecircuit.com/media/